podatek dochodowy, podatek VAT, podatek akcyzowy, PCC, podatek od spadków, podatek od nieruchomości
lupa
A A A

Gazeta Podatkowa nr 81 (2060) z dnia 9.10.2023

Różne zasady rozliczania PCC od pożyczek w spółce handlowej

Pożyczka to dogodny sposób dofinansowania spółki handlowej przez wspólnika czy na odwrót - wspólnika przez spółkę. Zasady opodatkowania czynności cywilnoprawnych, w tym umowy pożyczki, określa ustawa o PCC. Zgodnie z jej przepisami umowa pożyczki, co do zasady, podlega PCC. Nie zawsze jednak konieczne jest rozliczenie tego podatku. Dana umowa może być wyłączona od opodatkowania, ewentualnie może korzystać ze zwolnienia od PCC. Kontrowersje od lat rodzi ustalenie skutków w PCC pożyczki udzielanej jednorazowo przez podatnika VAT. Natomiast szczególne zasady dotyczą rozliczenia PCC od pożyczki dla spółki osobowej od jej wspólnika.

Zasadą jest, że umowa pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku podlega PCC. Podatkowi temu podlega także zmiana umowy pożyczki, jeżeli powoduje ona podwyższenie podstawy opodatkowania PCC. Umowa pożyczki podlega PCC, jeżeli spełnione są terytorialne kryteria opodatkowania określone w art. 1 ust. 4 ustawy o PCC (Dz. U. z 2023 r. poz. 170 ze zm.). Regulacja ta oznacza, że umowa pożyczki podlega PCC, jeśli w chwili zawarcia umowy jej przedmiot (tu: pieniądze) znajduje się na terytorium RP. Wówczas nie ma znaczenia, gdzie umowa została zawarta i gdzie mają miejsce zamieszkania (siedzibę) strony umowy. Pożyczka podlega również PCC, jeśli pieniądze będące przedmiotem pożyczki w chwili jej zawarcia znajdują się za granicą, ale nabywca - pożyczkobiorca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium RP, a czynność zostanie dokonana na terytorium RP (zob. np. interpretację indywidualną Dyrektora KIS z dnia 10 sierpnia 2022 r., nr 0111-KDIB2-3.4014.290.2022.1.BD).

Wyłączenie od PCC

Jeśli pożyczka spełnia terytorialne kryteria opodatkowania, wówczas istotne jest, czy ma do niej zastosowanie wyłączenie od PCC. Nie podlegają PCC czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany:

a) w zakresie, w jakim są opodatkowane VAT,

b) jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona z VAT z tytułu dokonania tej czynności, z wyjątkami, które nie dotyczą umowy pożyczki,

c) niepodlegające VAT na podstawie art. 8c ust. 1 ustawy o VAT (Dz. U. z 2023 r. poz. 1570 ze zm.), z wyjątkami, które nie dotyczą umowy pożyczki.

Stanowi o tym art. 2 pkt 4 ustawy o PCC. W przypadku gdy pożyczkodawca jest podatnikiem VAT, to skutki pożyczki należy ustalić, uwzględniając najpierw regulacje ustawy o VAT (co do wyjątku od tej zasady - patrz ramka). Istotne jest zatem, czy umowa pożyczki objęta jest regulacjami tej ustawy i wówczas pożyczka pieniężna korzysta ze zwolnienia z VAT albo jest opodatkowana w przypadku pożyczki rzeczy oznaczonych co do gatunku (a w konsekwencji także korzysta z wyłączenia od PCC), albo czy jest poza zakresem ustawy o VAT (wówczas trzeba rozliczyć PCC, ewentualnie sprawdzić, czy pożyczka korzysta ze zwolnienia od PCC). Zwolnione z VAT są m.in. usługi udzielania pożyczek pieniężnych (art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT).

Jeśli pożyczka udzielana jest przez członka grupy VAT na rzecz innego członka tej samej grupy VAT, to nie będzie podlegała opodatkowaniu VAT na podstawie art. 8c ust. 1 ustawy o VAT. Pożyczka taka ze względu na treść art. 2 pkt 4 lit. c) ustawy o PCC nie będzie także podlegała PCC.

Incydentalna pożyczka od podatnika VAT

Posiadanie samego statusu podatnika VAT przez strony umowy pożyczki nie przesądza o skutkach podatkowych zawarcia umowy pożyczki. Przy tym organy podatkowe przyjmują, że udzielenie oprocentowanej pożyczki pieniężnej przez podatnika VAT stanowi odpłatne świadczenie usług, a zatem podlega opodatkowaniu VAT i jednocześnie korzysta ze zwolnienia od tego podatku. Organy przyjmują wręcz, że jest tak niezależnie m.in. od częstotliwości i celu udzielenia pożyczki (por. interpretacje indywidualne Dyrektora KIS z dnia 1 marca 2023 r., nr 0111-KDIB3-1.4012.120.2023.2.MG i z dnia 4 lipca 2023 r., nr 0111-KDIB2-3.4014.160.2023.3.JS).

Natomiast w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczących skutków w PCC zawarcia umowy pożyczki prezentowany jest pogląd, że incydentalna pożyczka jest poza zakresem ustawy o VAT i podlega PCC. W orzecznictwie NSA podkreślane jest, że aby dokonać prawidłowej kwalifikacji prawno-podatkowej udzielonej pożyczki, konieczne jest wyczerpujące ustalenie okoliczności faktycznych dotyczących stron umowy pożyczki, w szczególności zaś okoliczności dotyczących faktycznego przedmiotu ich działalności gospodarczej. Pożyczkodawca może bowiem prowadzić działalność gospodarczą oraz być podatnikiem podatku VAT, ale równocześnie może udzielić pożyczki jednorazowo i w żaden sposób nie wykonywać zawodowo działalności w zakresie usług finansowych. Tego rodzaju incydentalna pożyczka będzie podlegała opodatkowaniu PCC (por. np. wyroki NSA z dnia 26 kwietnia 2023 r., sygn. akt III FSK 1989/21 i z dnia 6 października 2022 r., sygn. akt III FSK 1140/21).

Rozbieżności co do oceny skutków podatkowych udzielenia incydentalnej pożyczki powodują, że wielu podatników z ostrożności występuje o interpretację indywidualną skutków zawarcia umowy pożyczki najpierw na gruncie VAT, a następnie PCC.

Zwolnienie, rozliczenie PCC

W przypadku pożyczek, które nie są wyłączone od PCC, istotne jest, czy odnosi się do nich zwolnienie od PCC. Zwolnienia dotyczące umowy pożyczki uregulowane są w art. 9 pkt 10 ustawy o PCC. Zwolniona z PCC jest m.in. pożyczka, która została udzielona przez wspólnika (akcjonariusza) spółce kapitałowej.

Jeśli pożyczka podlega PCC (nie jest wyłączona od podatku, ani nie korzysta ze zwolnienia), wówczas obowiązek podatkowy przy umowie pożyczki ciąży na biorącym pożyczkę. Podstawę opodatkowania stanowi kwota lub wartość pożyczki, a w przypadku umowy określającej, że wypłata środków pieniężnych nastąpi niejednokrotnie i ich suma nie jest znana w chwili zawarcia umowy - kwota każdorazowej wypłaty środków pieniężnych. Stawka PCC od umowy pożyczki wynosi 0,5% (zob. też art. 7 ust. 5 ustawy o PCC).

]
Druki PCC-3 i PCC-4 dostępne w Programie DRUKI Gofin

Zasadą jest, że podatnik zobowiązany jest, bez wezwania organu podatkowego, złożyć deklarację w sprawie PCC (tj. PCC-3) oraz obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego. Wyjątek od tej zasady dotyczy czynności dokonywanych w formie aktu notarialnego, wówczas podatek jest pobierany przez notariusza jako płatnika. Kolejny wyjątek dotyczy sytuacji, gdy podatnik skorzysta z uprawnienia do złożenia zbiorczej deklaracji stosownie do treści art. 10 ust. 1a ustawy o PCC (tj. PCC-4).

Rozliczenie PCC od pożyczki udzielonej spółce przez wspólnika

Zasady rozliczenia PCC od pożyczki udzielonej przez wspólnika (akcjonariusza) spółce zależą od tego, czy spółka - pożyczkobiorca to spółka kapitałowa czy osobowa. Pożyczka udzielona przez wspólnika (akcjonariusza) spółce kapitałowej kwalifikowana jest jako umowa pożyczki. Nie wiąże się ona z koniecznością rozliczania PCC, gdyż jest wyłączona od PCC albo korzysta ze zwolnienia. Inaczej jest w spółkach osobowych. Na gruncie PCC spośród spółek handlowych spółka osobowa to spółka jawna, partnerska i komandytowa. Jeśli wspólnik którejś z wymienionych spółek udzieli jej pożyczki, to czynność ta na potrzeby rozliczenia PCC musi być kwalifikowana jako zmiana umowy spółki (art. 1 ust. 3 pkt 1 ustawy o PCC). Nie ma tu znaczenia, czy pożyczkodawca jest podatnikiem VAT. PCC wynosi wówczas 0,5% od kwoty lub wartości pożyczki. Obowiązek podatkowy ciąży na spółce (zob. część E pkt 49 kwadrat nr 4 deklaracji PCC-3).

www.PoradyPodatkowe.pl - Podatek od czynności cywilnoprawnych:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.PodatekPCC.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

maj 2024
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
8
9
11
12
13
14
16
17
18
19
21
22
23
24
25
26
28
29
30
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
PODATEK VAT - zasady rozliczania i weryfikacji
PODATEK DOCHODOWY - przychody, koszty, środki trwałe, amortyzacja, leasing
Vademecum Podatnika - podstawowe informacje dotyczące podatków
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • dopasowania reklam w serwisach społecznościowych,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych oraz do śledzenia użytkowników, kliknięć i konwersji wyświetlanych reklam.
Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych
  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - dopasowania reklam w serwisach społecznościowych,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych oraz do śledzenia użytkowników, kliknięć i konwersji wyświetlanych reklam w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.
W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.